Jak i kiedy powstała nauka o religii cz. 10

Bodaj największe jednak znaczenie dla religioznawstwa posiadało przyswojenie kulturze europejskiej starohinduskich ksiąg świętych. Podbój Indii przez Anglię otworzył dla Europejczyków dostęp do hinduskich skarbów religijnych. Już w początkach wieku XIX znane są w Europie niektóre hinduskie księgi święte. W r. 1824 Humboldt poświęcił specjalną rozprawę Baghawaddżicie (księga filozoficzna, będąca częścią Mahabharaty). Hinduskie księgi święte wywierały na Europejczyków wrażenie olbrzymie. Całe nowe światy myśli religijnej stawały przed zdumionymi oczami badaczy europejskich.

Były to jednak dopiero początki. Prawdziwym odkrywcą nieprzebranych skarbów hinduskiej literatury religijnej był Max Muller. Ten genialny językoznawca, z pochodzenia Niemiec, już jako student około r. 1840 poświęca się cały badaniu sanskrytu i literatury hinduskiej. Przenosi się potem z Niemiec do Anglii i zostaje profesorem uniwersytetu w Cambridge, Uniwersytet zaopatruje go w środki na prowadzenie badań w Indiach i w długim szeregu tomów wydaje pod redakcją Max Mullera „Księgi Święte Wschodu”. Muller przetłumaczył przede wszystkim Rig-Vedę, najstarszą z czterech wedyjskich ksiąg świętych, a potem w tłumaczeniu własnym lub innych uczonych wydał po angielsku liczne zarówno brahmańskie jak buddyjskie księgi święte, Muller jest twórcą jednej z wielkich teorii powstawania religii. Umarł w r. 1900.